Gönüllü Kan Bağışı İçin 1 Milyon İyi İnsan Aranıyor
Türk Kızılayı, Türkiye'nin ihtiyacı olan kanı gönüllü bağışçılardan karşılamak için “Gönüllü Kan Bağışçısı Davranış Değişikliği Kampanyası” başlattı. Türk Kızılayı’nın yeni kan bağışı kampanyası manifesto niteliğindeki “Kanımızın Yetmemesi Kanımıza Dokunuyor” sloganıyla başlayıp, “1.000.000 İyi İnsan Aranıyor” kampanyasıyla Aralık ayına kadar devam edecek. Amaç toplanan kan bağış miktarını 600 binden 1 milyon üniteye çıkarmak.
Türk Kızılayı, yıllık 1.5 milyon ünite kan ihtiyacına karşılık 2007’de 600 bin ünite gönüllü kan bağışı yapılan Türkiye’de, kaynağı sadece insan olan ve yapay olarak üretilemeyen kan ihtiyacını karşılayabilmek için kampanya başlattı. Gönüllü kan bağışını artırmayı hedefleyen kampanya, Conrad Oteli’nde düzenlenen lansman ile tanıtıldı.
Türk Bayraklı, çarpıcı reklâm filminin gösterimi ile başlayan kampanya toplantısına Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Orhan Gümrükçüoğlu, Türk Kızılayı Genel Başkanı Tekin Küçükali ve kan bağışı konusunda Türk Kızılayı’na destek veren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
Küçükali; “Ülkemizde Kan Bağışı Yeterli Düzeyde Değil”
Türk Kızılayı Genel Başkanı Tekin Küçükali Türkiye’de gönüllü kan bağışının yetersizliğine dikkat çekerek, "Ülkemizde kan bağışı yeterli düzeyde değil. Hasta yatak kapasitesine göre yıllık 1.5 milyon ünite kana ihtiyaç var. Gönüllü kan verme eylemi, önemli bir modern toplum olma ölçütü. Gelişmiş ülkelerde her yıl Türkiye’nin 2,5 - 3 katı kan bağışlanıyor. Ülkemizin kan bağışı konusunda modern toplumlar seviyesine gelebilmesi için öncelikle karşılıksız, gönüllü bağışların artması gerekiyor. Bir başka unsur ise düzenli ve güvenli donörlük sistemi oluşturmak. Bu da bilinçlendirme ile mümkün olacak. Türk Kızılayı olarak biz bu konuda üzerimize düşeni yapmaya tüm kararlılığımızla devam ediyoruz" dedi.
Küçükali, Türkiye’de 52 ilde 54 Kan merkezi ve donasyon merkezi şeklinde teşkilatlandıklarını belirterek, “Amacımız biran önce 12 bölgesel kan merkezini hayata geçirmek ve bütün iller ile büyük ilçelerde teşkilatlanmaktır” diye konuştu. Pilot olarak seçilen 7 ilde 21 devlet hastanesi ile on-line iletişim sağlandığını da anlatan Tekin Küçükali, ulusal kan bankacılığı otomasyon sisteminin tam olarak sağlanması ve gönüllü bağışçı sayısının artırılmasıyla ilk etapta 1 milyon ünite hedefine ulaşılacağını dile getirdi. Küçükali gönüllü sayısının eksikliğinde “Nasıl olsa bağışlayan bulunur” tavrının yanı sıra hijyen, yorgunluk, zamansızlık gibi bilgisizlikten gelen çekincelerin de etkili olduğunu ifade etti.
Güçrükçüoğlu; “Kızılay 140 Yıldır Her An Yanımızda”
Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Orhan Gümrükçüoğlu da, "İnsanlarımızdan kan bağışı konusunda daha duyarlı olmasını istiyoruz" dedi. Gümrükçüoğlu, Kızılay'ın 140 yıldır hizmet için çalıştığını hatırlatarak, "Çocukluğumuzdan beri depremlerde, selde, hastalıkta, sağlıkta Kızılay'ı hep yanımızda gördük. Türkiye'de hastaların eczane eczane dolaşıp ilaç aramalarını engelledik. Acil kan ihtiyacı olanların da kan reçeteleriyle kan aramalarının önüne geçmeyi hedefliyoruz" dedi.
Konuşmaların ardından Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Gümrükçüoğlu, “1 Milyon İyi İnsan Aranıyor” kampanyasına katılarak kan bağışında bulundu.
Kanımızın Yetmemesi Kanımıza Dokunuyor
Türk Kızılayı, kampanya ile ilk olarak rengini şehitlerin kanından alan Türk Bayrağı’ndaki kırmızı rengin azaldığını gösteren ve böylece kan bağışının yetersizliğine vurgu yapan “Kanımızın Yetmemesi Kanımıza Dokunuyor” sloganıyla 18-65 yaş arası tüm Türkiye’yi gönüllü kan bağışı yapmaya çağırıyor. Kampanyanın devamında “1.000.000 İyi İnsan Aranıyor” sloganıyla toplanan kan miktarını 600 bin üniteden ilk etapta yıllık 1 milyon üniteye çıkarmayı amaçlıyor. Kan bağışı kampanyası yılsonuna kadar devam edecek.
Kan, kaynağı sadece insanda olan, yapay olarak üretilemeyen hayati bir maddedir.
Ülkemizde gönüllü kan bağışçısı sayısı yeterli olmadığı için, toplanan ve saklanan kan miktarı maalesef ulusal ihtiyacımızı karşılamamaktadır. Bunun için sık sık acil kan anonsları yapılmakta, hastane önlerinde kan simsarlarından alınan kanlar ise hayati tehlike yaratmaktadır.
Türk Kızılayı, bağışlanan kanın, ihtiyacı olan kişiye ulaşmasına kadar geçen tüm süreci kontrol altına alan uluslararası standartlarda bilimsel bir sistem oluşturmuştur. Kanın, ihtiyaç sahibine en güvenli şekilde ulaştırılması ancak bu yolla mümkün olabilmektedir.
Ancak gönüllü kan bağışçısı sayısı yeterli olmadığından, ülkemizde bir yıl içinde toplanan kanların yalnızca % 40’ı Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği şekilde Türk Kızılayı sayesinde düzenli, gönüllü ve bilinçli kan bağışçıları ile karşılanmaktadır.
Geri kalan bölümü ise hala takas yöntemi ile toplanmaktadır. Çağdaş ve ülkemize yakışan çözüm; dünyanın gelişmiş ülkelerde olduğu gibi kan ihtiyacının tamamının, ulusal bir kan bankası aracılığıyla gönüllülerden karşılanmasıdır.
Kan vermenin insan sağlığına zararlı yanının olmadığı tespit edilmiştir: Bilimsel araştırmalara göre 18-65 yaş arasındaki sağlıklı bireyler, 3 ayda bir (yılda 4 kez) kan verebilir.
Kanımızın yetmemesi sizin de kanınıza dokunuyorsa, bugün başkalarının, yarın sizin veya yakınlarınızın kana ihtiyaç duyabileceğinin siz de farkındaysanız…sadece 25 dakikanızı ayırarak ülkemizin kan ihtiyacını karşılayabilir, binlerce hayat kurtarabilirsiniz.
Ülkesini ve insanını seven, sorumluluk sahibi, tüm iyi insanlarımızı gönüllü kan bağışçısı olmak için Türk Kızılayı’na kan vermeye çağırıyoruz.
Orhan Mah. İmaret Sok. No : 9/B BURSA
Tel : 0 224 221 15 08 – Faks : 0 224 224 47 09
İÇ ANADOLU BÖLGESEL KAN MERKEZİ (KAYSERİ)
Örnek Evler Mah. Ay Sokak. No : 6 Kocasinan KAYSERI
Tel : 0 352 221 07 10 –11 Faks : 0 352 221 07 12
ORTA KARADENİZ BÖLGESEL KAN MERKEZİ (SAMSUN) 19 Mayıs Mah. Ağabali Cad. Adliye karsısı No:1 SAMSUN
Tel : 0 362 433 16 61 – Faks : 0 362 433 03 20
GÜNEY ANADOLU BÖLGESEL KAN MERKEZİ (DİYARBAKIR)Hastaneler Cad. Kızılay Is Hani Zemin Kat Dağkapi DIYARBAKIR
Tel : 0 412 228 32 97 – Faks : 0 412 228 40 71
GÜNEY DOĞU BÖLGESEL KAN MERKEZİ (VAN)
Şerefiye Mah. Mareşal Fevzi Çakmak Cad. Kültür Sok. VAN
Tel: 0 432 214 13 28 Faks :0432 214 13 28
ADANA KAN BAĞIŞ MERKEZİ
Kurtuluş Mah. 16. Sokak. No: 11 ADANA
Tel : 0 322 454 26 08 – Faks : 0 322 454 40 63
ARTVİN KAN BAĞIŞ MERKEZİİnönü cad. Kızılay İş Merkezi No:60 Kat:2 ARTVİN
Tel: 0 466 212 74 18 Faks: 0 466 212 74 12
AYDIN KAN BAĞIŞ MERKEZİHasan Efendi Mah. Kızılay Cad. No:12/1 Kat :1 AYDIN
Tel : 0 256 213 77 31 Faks: 0 256 213 83 00
BALIKESİR KAN BAĞIŞ MERKEZİ
Atatürk Mah. Bandırma Cad. No: 1 BALIKESİR
Tel : 0 266 246 04 80 – Faks : 0 266 246 34 50
BATMAN KAN BAĞIŞ MERKEZİBahçelievler Mah. Turgut Özal Bulvarı Endüstri Meslek Lisesi Karşısı - BATMAN
Tel: 0 488 213 13 82
BOLU KAN BAĞIŞ MERKEZİ (KONTEYNER)
Bahçelievler Mah. Kızılay Hamamı Yanı BOLU
18-65 Yaş arasında, ağırlığı 50 kg üzerinde, önemli bir sağlık sorunu olmayan kan merkezine kan vermek için geldiğinde yapılan muayenede sağlığı uygun olduğu tespit edilen ve hemoglobin düzeyi uygun olan herkes 3 ayda 1 kez, yılda toplam 4 kez kan bağışında bulunabilir.
KAN BAĞIŞINA UYGUNLUK İÇİN ARANAN KRİTERLER (NewYork Blood Center “Criteria For An Acceptable Donation”dan kısmen alıntı yapılmıştır)
1. Kendinizi iyi ve sağlıklı hissediyor musunuz?
Kan bağışı öncesinde yorgun ve uykusuz olmamanız tercih edilir. Kan bağışından önceki öğünde bir şeyler yemiş olmanız ve aç karına kan bağışlamamanız önerilmektedir.
2. Viral hepatit geçirdiniz mi? Viral hepatitlerle ilgili test sonuçlarınızda herhangi bir pozitiflik var mı? 10 yaşından sonra bulaşıcı sarılık geçirenler, B ve C sarılığı testlerde pozitif olduğu tespit edilmiş olan bireyler hiçbir zaman kan bağışında bulunamazlar.
3. Son 12 ay içinde size; kan transfüzyonu yapıldı mı? Organ veya doku nakli yapıldı mı? Akupunktur, dövme, cildinizin herhangi bir yerini deldirme (kulak deldirme vb) işlemi yaptırdınız mı? Bu sorulara cevabınız evet ise 12 ay süreyle kan bağışı yapmamalısınız.
4. Son 12 ay içinde; bulaşıcı sarılığı olan biri ile yakın temasınız (örneğin cinsel ilişki) oldu mu? Bu soruya cevabınız evet ise 12 ay kan bağışı yapmamalısınız.
5. HIV (AIDS) testiniz pozitif mi ?
HIV pozitif olanlar hiçbir zaman kan bağışı yapamazlar.
6. Son 3 yıl içinde sıtma (malarya) hastalığı geçirdiniz mi?
Son 3 yıl içinde sıtma hastalığı geçirenler kan veremezler. Sıtma hastalığının salgın olarak bulunduğu coğrafi bölgelerde 6 aydan fazla kalanlar 2 yıl süre ile; 6 aydan az kalanlar ise 12 ay kan bağışında bulunamazlar.
7. Aşağıda sıralanan ilaçları kullandınız mı?Tegison, Akutan, Proscar, Propecia, Soriatane. Tegison (etretinat) sedef hastalığının tedavisinde kullanılan bir ilaçtır ve bu ilacı alanlar hiçbir zaman kan veremezler. Soriatane (acitretin) de aynı hastalığın tedavisinde kullanımakla beraber son doz alımından 3 yıl sonra kan bağışı yapılabilir.
Aşağıdaki ilaçları alanlar, ilacın son dozunu aldıktan 1 ay sonra kan bağışında bulunabilirler:
Akutan (isotretinoin) akne tedavisi için kullanılır.
Proscar (finasteride) iyi huylu prostat bezi büyümesinin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır.
Propecia (finasteride) saç dökülmesi için kullanılan bir ilaçtır.
8. Hiç beyin ameliyatı oldunuz mu?
Dura mater grefti uygulanan kişiler kan bağışı yapamazlar.
9. Son 12 ay içerisinde hangi aşıları oldunuz? Bazı aşılar kan bağışı için süre kısıtlaması getirmezken bazıları 12 aya kadar kan bağışı için engel teşkil edebilmektedir. Aşılar; bağış öncesinde doktora bildirilmelidir.
10. Şu anda mevcut bir solunum yolu rahatsızlığınız var mı?
Soğuk algınlığı geçirenler şikayetlerinin kesilmesinden 3 gün sonra kan bağışı yapabilirler. Diğer solunum rahatsızlıkları olanlar muayene sonucuna göre kan merkezi doktoru tarafından değerlendirilirler.
11. Herhangi bir kalp, akciğer, böbrek hastalığınız; kan hastalığınız, anormal kanamalara eğilim, kanser hastalığınız var mı? Bu tür hastalıklar hastalığın derecesine ve tipine göre kan merkezi doktoru tarafından değerlendirilerek donörlük için uygun olup olmadığınıza karar verilir. Örneğin kalp enfarktüsü geçiren bir kişi kan veremez. Burada değerlendirme kriteri; kan bağışının kanı verecek kişinin sağlığını olumsuz etkilememesi ve bağışlanan kanın verilecek hasta için güvenli bir kan olmasıdır.
12. Son 1 ay içinde her hangi bir tıbbi tedavi gördünüz mü, bununla ilgili ilaç kullandınız mı? Esasen ilaçların büyük bir çoğunluğu kan bağışı için engel teşkil etmemektedir. Örneğin hipertansiyon için kullanılan ilaçların çoğunluğu kan bağışı için engel teşkil etmemektedir. Ancak kanı verecek kişinin tansiyonu kabul edilir sınırlarda olmalıdır. Diğer taraftan aspirin gibi trombosit fonksiyonlarını etkileyen bazı ilaçların alımı söz konusuysa bu ilaçları alan donörler 3 gün süre ile trombosit süspansiyonu için kan veremezler, ancak tam kan veya eritrosit süspansiyonu için bağışçı olabilirler.
Lütfen kullandığınız ilaçları kan merkezi doktoruna bildiriniz!
13.Son 24 saat içinde aşırı miktarda alkol aldınız mı?
Alkol vücudumuzda sıvı kaybına neden olur. Son 24 saatte aşırı miktarda alkol alınması kan bağışına engel teşkil eden bir durumdur.
14. Son 1 yıl içinde herhangi bir ameliyat geçirdiniz mi? Özellikle kan kaybının söz konusu olduğu ciddi bir kaza geçirdiniz mi? Kadınlar için: hamilelik, doğum oldu mu? Ameliyat geçirenler, ameliyat sürecinde kan nakli almışsa 1 yıl süre ile kan veremezler. Ameliyat sürecinde kan nakli alınmamışsa iyileştikten 6 hafta sonra kan bağışı yapabilirler. Hamile kadınlar, hamilelik döneminde kan veremezler. Doğumu takiben 6 hafta sonra kan bağışı yapılabilir.
15. Ağırlığınız 50 kg ve üzerinde mi?
50 kg altında olanlar kan bağışı yapamazlar. Ayrıca boyuna göre olması gereken ağırlıktan çok düşük olan kişiler kan bağışında bulunamazlar.
16. Yüksek risk içeren aktiviteler: Damardan uyuşturucu bağımlılığınız var mı?
Erkek erkeğe cinsel ilişkiniz oldu mu?
Pıhtılaşma faktör konsantresi ile tedavi oldunuz mu?
HIV (AIDS) Pozitif misiniz?
Para karşılığı cinsel ilişki yaptınız mı?
Cinsel yolla bulaşmış bir hastalık geçirdiniz mi?
Yukarıda sayılan riskli aktiviteleri yapan biri ile cinsel ilişkiniz oldu mu?
AIDS hastaları, damardan uyuşturucu kullananlar, HIV pozitif olanlar, erkek erkeğe cinsel ilişki yapmış olanlar, faktör konsantresi kullanan hastalar ve bütün bu gruplardan herhangi biri ile cinsel ilişkisi olanlar hiçbir zaman kan bağışı yapamazlar!
17. Hemoglobin ve hematokrit düzeyleriniz normal mi?
Hemoglobinin normal seviyesi Erkeklerde:13-18 gr/100ml
Kadınlarda:12-16gr/100ml
Kan bağışı yapabilmek için hemoglobin düzeyi en az 12.5/100ml gr ve en çok 20 gr/100 ml olmalıdır. Bunun üstü ve altı değerler söz konusuysa kan bağışı alınamaz. Hematokrit normal seviyesi Erkeklerde:%45 - %52
Kadınlarda:%37 - %48
Kan bağışı yapabilmek için hematokrit düzeyi en az %38 ve en çok %60 olmalıdır. Bunun üstü ve altı değerler söz konusuysa kan bağışı alınamaz.
18. Vücut ısısı miktarı:Muayenede 37.5 C0 den fazla vücut ısısı olanlar kan bağışlayamaz.
19. Nabız atış sayısı:
Dakikada 50 – 100 olmalıdır. Bu değerlerin altında veya üstünde ise kan bağışı alınamaz. Ayrıca nabız normal ritimde olmalıdır.
20. Kan basıncı (tansiyon):Sistolik (büyük) tansiyon 90 – 180 mmHg arasında
Diyastolik (küçük) tansiyon 50 – 100 mmHg arasında olmalıdır.
Yapılan muayenede tansiyonu bu değerler arasında çıkmayan bağışçılardan kan alınamaz.
21. Yaş sınırı:18 – 65 yaşında olanlar kan bağışlayabilirler.
22. Ne sıklıkla kan bağışlanabilir?
3 ay aralıklarla yılda 4 kez kan bağışlayabilirsiniz.
Hızlı arama bölümü, en son yaptığınız normal aramanızı kaydeder ve her seferinde tekrar aynı seçenekleri seçmeden hızlı bir şekilde arama yapmanıza yardımcı olur.
Yabancı..
