| Geri
|
|
|
|
| ön sevişme |
|
Meslek ve Alan Seçimi
Her insan doğuştan getirdiği kendisine özgü yetenekleri , potansiyeli, farklı gizli güçleri vardır. ‹nsanlar yaşamları boyunca bunları ortaya koymak, kullanmak ve geliştirmek ister. Bize bütün bu olanakları sağlayacak olan mesleğimiz, yani işimizdir. Meslek : ‹nsanların hayatlarını kazanmak için , belirli bir eğitim yoluyla kazandığı bilgi ve becerilere dayalı sürdürdükleri etkinlikler bütünüdür. Günümüzde meslek seçeneklerinin artması buna bağlı olarak meslekte uzmanlaşmanın artması , mesleğe hazırlanmanın uzun süreli eğitimi gerektirmesi seçme işleminin önemini arttırmaktadır. Bireyin seçim yapmak zorunda olduğu meslekler geniş bir yelpaze göstermektedir. Tüm bunlar doğru ve gerçekçi seçim yapma zorunluluğunu arttırmaktadır.
Bir başka deyişle bizim doğuştan getirdiğimiz yeteneklerimizin, potansiyelimizin ve daha sonra öğrenme yolu ile kazandığımız bilgi ve becerilerin en iyi şekilde kullanılabilmesi bizim için en doğru olan meslek alanı , işin seçilmesi ile mümkün olabilecektir. Bu sayede birey kendini gerçekleştirebilecek benlik kavramı sağlıklı ve kuvvetli bir şekilde gelişecek, yaptığı işi, mesleğini severek yapacaktır. Yapmış olduğu meslekten sadece maddi bir kazanç değil ruh sağlığımız için çok önemli olan psikolojik doyum elde edilmiş olacaktır. Maddi kazanç sağlama gibi sorunu olmayan kişilerin mesleki faaliyetlerini sürdürmelerinin ya da bazı bireylerin az gelir getiren meslekleri , çok gelir getiren mesleklere tercih etmelerinin nedeni de budur.
Bize göre sağlıklı bir meslek seçimi yapılabilmesi için aşağıda belirtilen 4 konunun göz önünde bulundurulması gereklidir.
Birey, Meslek Seçiminden Önce Başlıca Dört Konuyu Bilmek Zorundadır.
1. Kendinizle ilgili bilgi sahibi olmalısınız.
Hangi konulara ilgi duyuyorsunuz?
Yetenekler , bireyin hangi eğitim programında daha başarılı olabileceğini gösterirken ilgiler, bireyin hangi faaliyetlerle uğraşmaktan zevk duyacağını belirler ve işin özüne iner. İlgiler yeteneklerle ilişkilidir. İlgi duyduğumuz alanlar çoğunluklu yetenekli olduğumuz alanlardır.
Seçilecek olan mesleğin, insanlarla diyalogu, onları yönetmeyi , yönlendirmeyi, onlara hitap etmeyi, yardım etmeyi mi , yoksa insanlarla değil de objelerle uğraşmayı gerektiren faaliyetler mi içerdiğinin bilinmesi edebiyata, müziğe güzel sanatlara karşı olan ilgilerin de belirlenmesi gerekir.
Hangi konularda yetenekli olduğunuzu düşünüyorsunuz?
Yetenek, belli bir eğitimden yararlanabilme gücüdür, meslekteki başarıyı etkileyen etmenlerden biridir ve temel gerekliliktir. Seçtiği mesleğin gerektirdiği en az yetenek düzeyine sahip olmayan bireyin o meslekte başarılı olması mümkün değildir. Bunun yanında sahip olduğu yeteneklerin kapasitenin altında bir yetenek düzeyi gerektiren mesleğe yönelen bireyin meslekte doyum sağlaması da mümkün olmayacaktır. Akademik yeteneğin okulda derslerdeki başarının ya da başarısızlığın araştırılması, sözel ya da sayısal düşünme yeteneklerinden hangisinde daha başarılı olduğunun belirlenmesi gereklidir. Sayısal düşünme gücüne sahi olmayan fen, matematik gibi sayısal derslerde başarılı olamayan bir bireyin tıp fakültesi, diş hekimliği , mühendislikler gibi MF puanı ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarında başarılı olması mümkün değildir.
Kişilik özelliklerinizi biliyor musunuz? (Örneğin, liderlik özelliğine sahip olduğunu düşünen birey, ilerleme olanağı bulunmayan bir iş seçtiğinde mutsuz olabilecektir.)
Genel anlamda kişiliği bir insanın diğer insanlardan ayıran bireysel özelliklerin tümüdür şeklinde tanımlayabiliriz. Kişilik bir insanın bütün ilgileri, tutumları, yetenekleri, konuşma tarzı, dış görünüşü, çevresine uyum şekli gibi niteliklerin bir araya gelmesiyle tanımlanabilir bir kavramdır.
Meslek seçimi de bireyin kişiliğinin yansımasıdır. Bireyin meslek seçiminde isabetli olması kişilik özelliklerini çok iyi tanıyıp bu özellikleri gerektiren mesleklere yönelmesine bağlıdır. Kendi kişiliğine uygun mesleği seçen bireyler yaptıkları işten daha fazla haz alırlar ve yaptıkları işte başarılı olma şansları kişiliğine uygun meslek seçiminde bulunmayanlara göre daha fazladır.
Yaşamdan beklentileriniz neler?
Yaşamda en çok nelere öncelik ve önem veriyorsunuz?
Yetenek ve ilgilerin belirlenmesinin ardından bireyin meslekteki ve yaşamdaki beklentilerini tanımlaması gerekmektedir. İş değerleri bireyin meslekte nelere önem verdiğini,mesleki faaliyetin sonunda elde etmek istediği olanakları gösterir.
Kazanç , yaratıcılığı kullanma, liderlik, yeteneğini kullanma, işbirliği, ün sahibi olma, sosyal statü, düzenli yaşam, değişiklik gibi iş değerleri vardır. Birey bu değerlerden yaşamdaki beklentilerini karşılayacak olanlarını belirlemelidir. Kendisinin belirlediği bu değerlerle içiçe yaşayabileceği mesleğe yönlendirmelidir.
Fiziksel özellikleriniz seçmeyi düşündüğünüz mesleğe uygun mu? (Örneğin, pilotluk eğitimi almak isteyen bir kişinin yükseklik korkusu olmaması gereklidir.)
2. Seçmeyi düşündüğünüz meslek konusunda bilgi sahibi olmalısınız.
Mesleğin gerektirdiği özellikler nelerdir, meslek hangi yetenekleri, ilgileri , kişilik özelliklerini , fiziksel özellikleri gerektirir.
Meslekte yapılan işler nelerdir?
Mesleğin çalışma ortamı nasıldır?
Önümüzdeki on yıl içinde mesleğin ülkemizdeki durumu nasıl olacaktır?
Meslekte yükselme olanakları nasıldır?
Meslekte kadın-erkek çalışan oranı nasıldır?
3. Meslek, staj, zorunlu hizmet gibi çalışmaları gerektirmekte midir? 3. Sizi, seçtiğiniz mesleğe hazırlayan yüksek öğretim kurumları hakkında bilgi sahibi olmalısınız.
Hangi yüksek öğretim kurumları seçilen mesleğe eleman yetiştirmektedir?
Seçilen yüksek öğretim kurumu yılda kaç öğrenci almaktadır?
Daha önceki yılların taban-tavan puanları nelerdir?
Seçilen yüksek öğretim kurumu hangi puan türünde öğrenci almaktadır?
Öğrenim süresi kaç yıldır?
Özel bir ödeme gerektiriyor mu, bu ödemeleri karşılayabilecek misiniz?
Yüksek öğretim kurumunun bulunduğu yer ve sunduğu olanaklar öğrenci için yeterli mi?
4. içinde bulunduğunuz ortaöğretim sistemi ve Öğrenci Seçme Sınavı Hakkında bilgi sahibi olmalısınız.
Lisede sınıf geçme , bölüm seçme nasıl olmaktadır?
Lise 1. Sınıftan itibaren seçilen bölüm ÖSS puanınızı düşündüğünüz yükseköğretim kurumu bölümüne girişinizi nasıl etkilemektedir.
Ortaöğretim yıllarında ders başarısı ve ortalaması (OBP), ÖSS puanınızı nasıl etkilemektedir?
Bulunduğunuz lisenin başarısının (Ağırlıklı ortaöğretim başarısı puanı) ÖSS puanınıza etkisi nedir?
ÖSS den sonra tercih sıralamanız neye göre nasıl yapılmalıdır?
1999 yılından itibaren uygulanan Öğrenci Seçme Sınavı adaylarının tercihlerinde liseden mezun oldukları alanın önemini arttırmıştır. 1999 öncesinde yapılan tercihlerde aday fen kolu çıkışlı olmasına rağmen hukuk fakültesini tercih edebiliyordu ve ortaöğretim başarı puanının katsayısında bir düşme olmuyordu. Oysa ki yeni sistemde ÖSYM, Lise alanlarının hazırladığı yükseköğretim programlarını belirlemiştir. Aday bu programların dışına çıkıp tercih yaptığında ortaöğretim başarı puanının katsayısı düşürüldüğünden önemli ölçüde puan kaybına uğramaktadır. Bundan dolayı Lise birinci sınıfın sonunda seçilen alan önemli ölçüde de meslek seçimidir. Melek seçiminde öğrenciler aşağıda belirtilen yanlışlıklara sıkça düşmektedirler.
ALAN VE MESLEK SEÇİMİNDE YAPILAN YANLIŞLAR
Lise dönemi gencin grup ilişkilerine çok önem verdiği bir yaş dönemidir ve genç gruptan ayrılmak istemez. Alan seçiminde de grubun çoğunluğu nereye yöneliyorsa genç arkadaşlarından ayrılmamak için ilgi ve yeteneklerinin dışında olan bir alanı seçebilmektedir. Bu tür kişilik özellikleri tüm ders başarısını olumsuz yönde etkilemektedir ve çok önemli olan ortaöğretim başarı puanında düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca Lise sonrası yapacağı mesleki tercihleri de doğru olmamaktadır.
Öğrenci bazen de ailesinin, okulunun , çevresinin ve hatta toplumun etkisinde kalarak ilgi ve yeteneklerini uygun olmayan alanı da seçebiliyor. Ders başarısı bütün alanlar için yeterli olan bir öğrenci kişilik özellikleri dikkate alındığında Türkçe-Matematik alanından ayrılıp Hukuk - Uluslararası ilişkiler gibi bölümlerde olmayı düşünürken fen alanındaki mesleklerin toplumda daha saygın bir yeri olduğu ve “başarılı öğrenciler fen alanında olur” gibi çevreden ve toplumdan gelen baskılarla ilgi alanının ve isteklerinin dışına çıkabiliyorlar.
Gençlerin meslek seçiminde önemli olan bir etkininde çok popüler ve gelir getiren mesleklere de eğilimidir. Eğer ders başarısı ve kişilik özellikleri bu mesleklere uygun değilse ve bunlara rağmen seçiliyorsa öğrenci öğrenimini tamamlayıp mesleki yaşama başladığında yaptığı işten zevk alamama, yeteneklerini kullanamama gibi olumsuzluklarla karşılaşabiliyor. Bunun sonucu meslekte çok sıradan veya mutsuz bir kişi oluyor ve istediği kazancıda elde edemiyor.
Milli Eğitim Bakanlığı Lise 3.sınıfın başında öğrencilere alan değişikliğiyle ilgili zaman zaman bir hak tanımaktadır. Öğrenci Lise 2 de verdiği karardan vazgeçip Lise 3 de farklı bir alana yönelebilir. Ancak yöneldiği alanın Lise 2.sınıfta okutulan derslerinde sorumludur. Lise son sınıf çok yoğun bir öğretim yılıdır. Bu durumdaki öğrenci hem Lise 3.sınıf dersleriyle , hem üniversite hazırlık programı ile hem de sorumlu olduğu derslerle baş etmek zorundadır. Bu da öğrenciyi zorlamakta ve başarısını olumsuz yönde etkilemektedir.
Gencin meslek seçimi kararını etkileyen etmenlerden biri de anne-babanın genç üzerinde oluşturduğu baskıdır. Bir çok ebeveyn çocuklarını bol kazanç getiren mesleklerde görmek isterler ya da kendi ulaşamadıkları meslekleri seçmelerini arzu ederler bu da meslek seçimindeki kararını net olarak belirleyemeyen birey için olumsuz bir durum ortaya çıkmasına sebep olur
|
|
|
|
| Şikayet et
|
|
|
Tarih: 14.05.2008 12:44 -
Okuma Sayısı: 1583 -
Yazının Puanı: 0 -
Yazar: Trilyonda olsan harcanacaksın...
|
|
|
|
|
|
| Günün VIP Üyeleri | 
Stàn0né, Antalya | | | 
Kocaoğlan, | | | 
aqua_spiri, Manisa | | |
|
